Enflasyon, Öğretmen Maaşının %70'ini Buharlaştırdı

Mart ayı enflasyonunun yüzde 5,46 olarak açıklanmasıyla birlikte üç aylık dönemdeki enflasyon farkı yüzde 14'ü aşmıştır. 10 bin TL maaş alan bir memur Ocak ayında 335 TL, Şubat ayında 832 TL, Mart ayında ise 1.424 TL kayba uğramıştır.

MAAŞ VE EK DERS 13.04.2022, 16:36 13.04.2022, 17:22
Enflasyon, Öğretmen Maaşının %70'ini Buharlaştırdı

Kamu görevlilerinin aylık ve ücret artışları toplu sözleşmelerle belirlenmektedir. Geçtiğimiz yıl imzalanan 6. Dönem Toplu Sözleşme ile 2022 ve 2023 yılında uygulanacak mali ve sosyal haklar belirlenmiştir. Toplu sözleşmenin imzalandığı dönem sonrasında tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ekonomik koşullar zorlaşmış, yüksek bir enflasyon sürecine girilmiştir. Döviz kuru ve özellikle enerji fiyatlarındaki küresel artışın yol açtığı yüksek enflasyon toplu sözleşme ile belirlenen dönemsel artışları yok etmektedir.

İmzalanan toplu sözleşmede enflasyon artışlarına karşı koruyucu düzenlemeler bulunmakla birlikte ülkemizin ekonomik durumundaki bu denli bozulmayı öngörmek mümkün olmamıştır. Mevcut toplu sözleşmede dönemsel maaş artışlarının o dönem için açıklanan enflasyon oranlarının gerisinde kalması halinde aradaki fark bir sonraki dönemde maaşlara yansıtılmaktadır.

Geçmiş dönemlerde enflasyon oranlarının görece düşük kalmasıyla bu sistem etkin bir şekilde işletilmişti. Ancak günümüzde bir aylık enflasyon oranı çok değil birkaç yıl öncesinde gerçekleşen yıllık enflasyon oranlarını aşmıştır. Toplu sözleşmede belirlenen altı aylık dönemsel artış oranı yılın ilk ayında açıklanan enflasyon oranının gerisinde kalmıştır.

Ocak-Haziran 2022 dönemi maaş artışı yüzde 7,5 iken Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan enflasyon oranı yüzde 11'i aşmış, yılın ilk ayında kamu görevlilerinin reel ücretleri yüzde 3,4 gerilemiştir. Şubat ayı enflasyon oranı ile reel kayıp yüzde 8'i aşmıştır. Mart ayı enflasyonunun yüzde 5,46 olarak açıklanmasıyla birlikte üç aylık dönemdeki enflasyon farkı yüzde 14'ü aşmıştır. 10 bin TL maaş alan bir memur Ocak ayında 335 TL, Şubat ayında 832 TL, Mart ayında ise 1.424 TL kayba uğramıştır. Üç aylık kayıp 2.600 TL ye ulaşmıştır. Nisan, Mayıs, Haziran 2022 enflasyon oranı sıfır çıksa bile örneğimizdeki memurun 6 aylık kaybı 6.863 TL olacaktır. Mevcut enflasyonist baskılar devam ettiğinden nisan, mayıs ve haziran enflasyonunun da yüksek çıkması muhtemeldir. Böyle olunca da aylık ve ücretlerdeki reel gerileme artarak devam edecek, kamu görevlilerinin alım gücü her geçen gün zayıflayacaktır. Mevcut sistemde bu artışların telafisi ancak Temmuz ayında gerçekleşecek olup bu telafi de geleceğe yönelik olacak, ilk altı aydaki kaybı karşılamayacaktır.

Başlıkta belirttiğimiz yüzde 70 oranı da Nisan, Mayıs ve Haziran enflasyon sıfır çıksa bile oluşacak kayıp olup, belki de memurun bir aylık maaşının tamamı ya da daha fazlası buharlaşabilecektir.

Geçmişte özellikle 2000'lerin başında yüksek enflasyon dönemlerinde kamu görevlilerinin reel ücretlerini korumak bakımından farklı bir yöntem izlenmiştir. Toplu sözleşmelerin olmadığı 2000, 2001 ve 2002 yıllarında maaş artışları bütçe kanunlarıyla belirlenmekteydi. Örneğin 2001 Mali Yılı Bütçe Kanununun 45. maddesinde, "2000 yılı Aralık ayına göre 1.1.2001 tarihinden sonraki Devlet memuru net aylığındaki en düşük kümülatif artış oranının, 2001 yılında Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan aylık 1994=100 Temel Yılı Kentsel Yerler Tüketici Fiyatları Genel İndeksindeki 2000 yılı Aralık ayına göre kümülatif artış oranının altında kalması halinde, söz konusu tüketici fiyatlarındaki artış oranının iki puan üzerinde bir toplam maaş artışını sağlayacak şekilde ve enflasyon rakamının ilan edildiği ayın 15'inden geçerli olmak üzere uygulanmakta olan katsayılar ile sözleşme taban ve tavan ücretleri veya bu ücretlere uygulanacak ilave artış oranı yeniden tespit edilir. Uygulamaya ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

2001 Mali Yılının ikinci yarısında yukarıda belirtilen uygulamayı gerektiğinde aynı şekilde sürdürmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir." hükümleri yer almıştır.

Bütçe kanunlarına konulan hüküm ile enflasyon oranlarındaki kümülatif artışın kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinde ocak ve temmuz aylarında yapılan artış oranını aştığı aydan geçerli olmak üzere maaşlara her ay zam yapılmıştır. Yani enflasyon farkı almak için temmuz veya ocak aylarını beklemeye gerek kalmaksızın maaşlardaki reel gerileme önlenmiştir.

Örneğin 2001 yılında enflasyon oranının Ocak ayındaki maaş artış oranını aşmasıyla birlikte Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında bu aylardaki enflasyon oranında maaş artışı gerçekleştirilmiştir. Yine aynı yıl Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında enflasyon farkından kaynaklı maaş zamları yapılmıştır.
 
Eşel mobil olarak adlandırılan bu sistemle, satın alma gücünü koruyabilmek için aylık ve ücret artışları enflasyon oranı dikkate alınarak kendiliğinden ayarlanmaktadır. Böylece kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinde dönemsel artış yanında, dönemsel artışın enflasyon artışlarının gerisinde kaldığı aylarda sistem hemen devreye girmiş ve yeni dönem beklenmeksizin ilgili aylarda maaşlarda otomatik olarak artış yapılmıştır.

Toplu sözleşme sonrası ortaya çıkan öngörülemeyen fiyat artışları karşısında kamu görevlilerinin satın alma gücünü koruyacak girişimlerde bulunulmalı, geçmişte uygulandığı gibi ocak ve temmuz ayları beklenmeden refah payı da eklenerek gerekirse her ay aylık ve ücretlerde artış sağlanmalıdır. Bu durum toplu sözleşmeye imza koyacak konfederasyon ve sendikalarca da dikkate alınmalı, gelecek dönemlerde talep ve müzakereler içinden geçtiğimiz dönemden çıkarılacak dersler dikkate alınarak yürütülmelidir.

Kaynak: Memurlar.net

Yorumlar (0)
24
açık
Günün Anketi Tümü
2022 yılında il içi atama başvurusu yapacak mısınız?
Namaz Vakti 26 Mayıs 2022
İmsak 03:38
Güneş 05:31
Öğle 13:06
İkindi 17:04
Akşam 20:32
Yatsı 22:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31